pantheon bezoeken rome
5/5 - (1 vote)

Het Pantheon in Rome is een van de meest indrukwekkende en best bewaarde monumenten uit de Romeinse tijd. Het is een architectonisch meesterwerk dat nog steeds wordt bewonderd en bestudeerd door architecten en historici van over de hele wereld. In dit artikel zullen we het Pantheon in detail onderzoeken, van de geschiedenis en architectuur tot interessante feiten en nuttige tips voor bezoekers.

Dit majestueuze gebouw, dat oorspronkelijk werd gebouwd als een tempel voor alle Romeinse goden, is nu een kerk en een populair toeristisch monument. Het Pantheon staat bekend om zijn perfecte proporties, indrukwekkende koepel en het oculus, een centraal gat in de koepel dat het enige lichtpunt in het gebouw is. Laten we beginnen met een duik in de rijke geschiedenis van het Pantheon.

Geschiedenis van het Pantheon

Het Pantheon dat we vandaag de dag kennen, is niet het originele gebouw. Het eerste Pantheon werd gebouwd in 27 v.Chr. door Marcus Agrippa, maar het werd verwoest door een brand in 80 n.Chr. Het huidige gebouw werd gebouwd in 120 n.Chr. door keizer Hadrianus, die besloot om de oorspronkelijke inscriptie van Agrippa te behouden als een eerbetoon aan zijn voorganger.

In de 7e eeuw werd het Pantheon omgevormd tot een kerk, wat waarschijnlijk heeft bijgedragen aan de opmerkelijke staat van bewaring. Door de eeuwen heen heeft het gebouw verschillende functies gehad, waaronder die van een fort, een pauselijke residentie en zelfs een plek voor koninklijke bruiloften en begrafenissen.

De bouw van het Pantheon

De bouw van het Pantheon was een technisch hoogstandje. De Romeinen gebruikten een speciaal soort beton, dat lichter was aan de top van de koepel om instorting te voorkomen. De diameter van de koepel is precies gelijk aan de hoogte van het gebouw, wat bijdraagt aan de perfecte proporties en harmonie van het ontwerp.

De voorkant van het Pantheon, met zijn grote zuilen en klassieke Griekse stijl, contrasteert met de cilindrische vorm van het hoofdgebouw. Dit was waarschijnlijk een bewuste keuze van de architect om de bezoeker te verrassen met het contrast tussen het traditionele exterieur en het innovatieve interieur.

De transformatie naar een kerk

In 609 n.Chr. schonk de Byzantijnse keizer Phocas het Pantheon aan Paus Bonifatius IV, die het omvormde tot een kerk gewijd aan de Maagd Maria en alle martelaren. Deze transformatie heeft waarschijnlijk bijgedragen aan de opmerkelijke staat van bewaring van het Pantheon, aangezien de kerken van Rome in die tijd vaak werden gespaard van vernietiging en plundering.

Door de eeuwen heen heeft het Pantheon verschillende restauraties ondergaan, maar het heeft zijn oorspronkelijke vorm grotendeels behouden. Het is een van de weinige oude gebouwen in Rome die nog steeds in gebruik is, en het is een populaire plek voor toeristen en pelgrims.

pantheon rome

Architectuur van het Pantheon

Het Pantheon is een meesterwerk van de Romeinse architectuur. Het staat bekend om zijn perfecte proporties, indrukwekkende koepel en het oculus, een centraal gat in de koepel dat het enige lichtpunt in het gebouw is. De diameter van de koepel is precies gelijk aan de hoogte van het gebouw, wat bijdraagt aan de perfecte proporties en harmonie van het ontwerp.

De voorkant van het Pantheon, met zijn grote zuilen en klassieke Griekse stijl, contrasteert met de cilindrische vorm van het hoofdgebouw. Dit was waarschijnlijk een bewuste keuze van de architect om de bezoeker te verrassen met het contrast tussen het traditionele exterieur en het innovatieve interieur.

De koepel en het oculus

De koepel van het Pantheon is een van de meest indrukwekkende kenmerken van het gebouw. Het is de grootste ongewapende betonnen koepel ter wereld, met een diameter van 43,3 meter.
Het oculus, het centrale gat in de koepel, heeft een diameter van 8,92 meter en is het enige lichtpunt in het gebouw.

Het oculus was niet alleen bedoeld om licht binnen te laten, maar ook om de hemel te symboliseren. Wanneer het regent, valt het water door het oculus en wordt het afgevoerd door een systeem van afvoerkanalen in de vloer. Dit draagt bij aan de mystieke sfeer van het gebouw.

De zuilen en de portico

De voorkant van het Pantheon, ook wel de portico genoemd, is gebouwd in de stijl van een klassieke Griekse tempel, met acht grote zuilen aan de voorkant en twee rijen van vier zuilen aan de zijkanten. De zuilen zijn gemaakt van graniet en elk weegt ongeveer 60 ton.

De portico is versierd met een inscriptie die luidt: “M. AGRIPPA L. F. COS. TERTIUM FECIT”, wat betekent “Marcus Agrippa, zoon van Lucius, consul voor de derde keer, bouwde dit”. Dit is een verwijzing naar het oorspronkelijke Pantheon dat werd gebouwd door Agrippa, hoewel het huidige gebouw dus werd gebouwd door Hadrianus.

rome pantheon

Interieur van het Pantheon

Het interieur van het Pantheon is net zo indrukwekkend als het exterieur. Het is verdeeld in verschillende delen, waaronder de rotunda, de koepel en de nissen. De rotunda is de grote ronde ruimte onder de koepel, en het is omgeven door verschillende nissen die oorspronkelijk waren gevuld met standbeelden van de Romeinse goden.

De vloer van de rotunda is versierd met een patroon van vierkanten en cirkels, dat de vier elementen van de aarde en de hemel symboliseert. De muren zijn bedekt met marmer en stucwerk, en ze zijn versierd met reliëfs en schilderijen uit verschillende perioden.

De nissen en de altaren

Er zijn in totaal zeven nissen in het Pantheon, elk met een altaar en een schilderij of een standbeeld. Deze ‘gaten’ waren oorspronkelijk gevuld met standbeelden van de Romeinse goden, maar na de transformatie naar een kerk werden ze vervangen door christelijke heiligen en martelaren.

Een van de meest opmerkelijke nissen is die van de Madonna del Sasso, een standbeeld van de Maagd Maria op een rots, dat dateert uit de 13e eeuw. Een andere opmerkelijke is die van de Heilige Anna, de moeder van de Maagd Maria, met een schilderij van de Annunciatie.

De tombe van Raphael

Eén van de meest bezochte plekken in het Pantheon is de tombe van de beroemde Renaissancekunstenaar Raphael. Hij stierf op 37-jarige leeftijd in 1520, en zijn lichaam werd begraven in het Pantheon op zijn eigen verzoek. Zijn tombe is versierd met een standbeeld van de Maagd Maria en een inscriptie die luidt: “Hier ligt Raphael, door wie de natuur vreesde te worden overtroffen terwijl hij leefde, en toen hij stierf, vreesde ze te sterven.”

Naast Raphael zijn er ook andere beroemde Italianen begraven in het Pantheon, waaronder de koningen Vittorio Emanuele II en Umberto I – maar ook de koningin Margherita.

Bezoek aan het Pantheon

Het Pantheon is een van de meest bezochte monumenten in Rome. Tot 2023 was het gratis, maar sinds juli van dat jaar moet er betaald worden. Een enkel ticket kost je op dit moment €5 pp.

Het meesterwerk is geopend van maandag tot zaterdag van 8.30 tot 19.30 uur, en op zondag van 9.00 tot 18.00 uur. Het kan erg druk zijn, vooral tijdens het hoogseizoen, dus het is aan te raden om vroeg in de ochtend of laat in de middag te gaan om de drukte te vermijden.

Er zijn geen officiële rondleidingen in het Pantheon, maar er zijn veel gidsen die rondleidingen aanbieden in de omgeving. Het is ook mogelijk om een audiogids te huren bij de ingang.

Tips voor bezoekers

Vergeet niet dat dit een heilieg plaats is. Het blijft dus belangrijk om respect te tonen. Het is aan te raden om stil te zijn en gepaste kleding te dragen. Het is ook verboden om te eten, te drinken of te roken in het gebouw.

In de buurt liggen ook enkele andere van de mooiste bezienswaardigheden van Rome, zoals de Piazza Navona, de Trevifontein en het Campo de’ Fiori. Er zijn veel cafés en restaurants in de buurt waar je kunt genieten van een kopje koffie of een maaltijd na je bezoek.

Interessante feiten over het Pantheon

Wist je dat het Pantheon het best bewaarde oude Romeinse monument is? En het heeft ook nog de titel van de grootste ongewapende betonnen koepel ter wereld! Het is ook het enige oude Romeinse gebouw dat nog steeds in gebruik is. Én het is de laatste rustplaats van enkele beroemde Italianen, waaronder de kunstenaar Raphael.

Een ander interessant feitje is dat het Pantheon is gebouwd op de plaats van de eerdere tempel zoals eerder geezgd. Die werd getroffen door bliksem en brandde volledig weg. Volgens de legende was dit de plaats waar Romulus, de stichter van Rome, werd toegelaten tot de hemel.

pantheon oculus

Het Pantheon in Rome is een van de meest indrukwekkende en best bewaarde monumenten uit de Romeinse tijd. Het is een architectonisch meesterwerk dat nog steeds wordt bewonderd en bestudeerd door architecten en historici van over de hele wereld. Of je nu geïnteresseerd bent in geschiedenis, architectuur, kunst of religie, een bezoek aan het Pantheon is dan ook een must tijdens je reis naar Rome.