auschwitz II bezoeken
5/5 - (1 vote)

Ga je binnenkort Auschwitz bezoeken? Dan moet je weten dat deze concentratiekampen uit twee delen bestaan. Het eerste deel heet Auschwitz I. Het tweede deel is nog veel groter en is gekend onder de naam Auschwitz II-Birkenau. Over dat laatste kamp gaan we het in dit artikel hebben.

Dit artikel zal proberen om de vele aspecten van Auschwitz II-Birkenau te verklaren en te beschrijven. Van zijn oorsprong tot zijn huidige status als gedenkteken en museum.

Geschiedenis van Auschwitz II-Birkenau

Auschwitz II-Birkenau werd opgericht in oktober 1941, als een uitbreiding van het oorspronkelijke Auschwitz I-kamp. Het was bedoeld om de capaciteit van het kamp te vergroten en om de ‘Endlösung der Judenfrage‘ (eindoplossing van het Joodse vraagstuk) te faciliteren. Dit was het plan van de nazi’s om alle Joden in Europa uit te roeien.

Auschwitz II-Birkenau werd al snel het grootste en dodelijkste concentratie- en vernietigingskamp in het nazi-systeem.

De bouw van het kamp werd uitgevoerd door gevangenen van Auschwitz I. Zij moesten onder onmenselijke omstandigheden werken. Het kamp werd ontworpen om een maximale, uiteindelijke capaciteit van 200.000 gevangenen te hebben, maar op zijn hoogtepunt in 1944 huisvestte het naar schatting 100.000 mensen tegelijk.

auschwitz 2

De rol van Auschwitz II-Birkenau in de Holocaust

Auschwitz II-Birkenau speelde een centrale rol in de uitvoering van de Holocaust. Het was hier dat de grootste massamoorden plaatsvonden, met naar schatting 1,1 miljoen mensen die hier tussen 1942 en 1945 werden vermoord. De meeste slachtoffers waren Joden, maar ook Roma, Polen, LGBT en andere groepen werden hier zonder pardon vermoord.

Deze gruwel werd uitgevoerd in speciaal gebouwde gaskamers. Daar werden gevangenen vergast met Zyklon B, een krachtig pesticide.
De lichamen werden vervolgens verbrand in crematoria of massagraven.

Deze gruwelijke praktijken werden uitgevoerd met een industriële efficiëntie die de omvang van de genocide mogelijk maakte…

Bevrijding en nasleep

Auschwitz II-Birkenau werd op 27 januari 1945 bevrijd door het Rode Leger van de Sovjet-Unie. Bij hun aankomst vonden de Sovjetsoldaten ongeveer 7.000 overlevenden, velen van hen in kritieke toestand. De bevrijding van Auschwitz II-Birkenau markeerde een keerpunt in de publieke bewustwording van de Holocaust. De beelden en verhalen die uit het kamp kwamen schokten de wereld…

In de jaren na de oorlog werd Auschwitz II-Birkenau een symbool van de Holocaust en van de gruwelen van het naziregime. Het werd een plaats van herinnering en rouw.

In 1947 werd het omgevormd tot een staatsmuseum. In 1979 werd het door UNESCO uitgeroepen tot Werelderfgoed.

auschwitz II

Wat moet je absoluut zien in Auschwitz II-Birkenau?

Birkenau is enigszins anders dan Auschwitz I. Dit is namelijk geen museum waar je displays en tentoonstellingen ziet. Het is grotendeels een gigantisch domein waar je de oude barakken en structuren nog zult zien. Daarom is het heel interessant om door dit deel van Auschwitz een rondleiding met gids te plannen of je in ieder geval al erg goed in te lezen.

Tegenwoordig zijn er ook verschillende monumenten en gedenktekens op het domein toegevoegd.

Originele structuren en gebouwen

Auschwitz II-Birkenau is zeer goed bewaard gebleven. De originele kampgebouwen en -structuren staan nog net als toen. Deze omvatten de barakken waar de gevangenen werden gehuisvest, de gaskamers en crematoria, en de beruchte ‘dodenpoort’ waar de treinen met gevangenen het kamp binnenkwamen.

Het is belangrijk op te merken dat een bezoek aan Auschwitz II-Birkenau geen gewone toeristische ervaring is, maar een diep ontroerende en vaak zelfs verontrustende ervaring.

Monumenten en gedenktekens

Er zijn verschillende monumenten en gedenktekens in Auschwitz II-Birkenau, opgericht ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Holocaust.

Het belangrijkste monument is het Internationale Monument, opgericht in 1967, dat zich bevindt tussen de ruïnes van de gaskamers en crematoria II en III.
Het monument draagt inscripties in verschillende talen, waaronder Jiddisch en Romani, die de boodschap ‘Laat deze plaats voor altijd een kreet van wanhoop zijn en een waarschuwing voor de mensheid‘ dragen.

Er zijn ook verschillende kleinere monumenten en gedenktekens, waaronder het Roma en Sinti-monument, het Poolse monument en verschillende gedenkstenen voor individuele landen en groepen. Elk van deze monumenten draagt bij aan het herdenken van de vele verschillende slachtoffers van Auschwitz.

Bezoeken aan Auschwitz II-Birkenau

Er zijn verschillende manieren om Auschwitz II-Birkenau te bezoeken. Je kunt het op eigen gelegenheid bezoeken, of je kunt deelnemen aan een begeleide tour. Een rondleiding is natuurlijk het meest interessant, omdat ze je een dieper inzicht geven in de geschiedenis van het kamp en de Holocaust. Bovendien kun je ook vragen stellen (en geloof me… die zul je hebben!) terwijl je rondloopt.

Wees alvast voorbereid op de emotionele impact van het zien van de plaats waar zoveel mensen zijn vermoord. Het is ook belangrijk om respect te tonen voor de plaats en haar geschiedenis.

Hier lees je nog meer tips voor een bezoek aan Auschwitz.

Praktische informatie

Beide kampen zijn gemakkelijk bereikbaar met de auto of met het openbaar vervoer. Ook gegidste tours vertrekken veelvuldig uit Krakau. En er zijn zelfs mogelijkheden om met een Nederlandstalige tour door Auschwitz te touren.

Het museum is het hele jaar door geopend, behalve op 1 januari, 25 december en Paaszondag. De openingstijden variëren afhankelijk van het seizoen, dus het is raadzaam om de website van het museum te raadplegen voor de meest actuele informatie.

Het is gratis om Auschwitz II-Birkenau te bezoeken, maar voor een begeleide tour moet je natuurlijk wel betalen. Het is ook mogelijk om een koptelefoon te huren voor de audiotour.

Het is belangrijk op te merken dat het aantal bezoekers per dag beperkt is. Van tevoren reserveren (of vroeg genoeg vertrekken) is dus een goed idee.

Regels en voorschriften

Overdreven lawaai maken, roken, eten en drinken in de tentoonstellingsruimten en het maken van foto’s in bepaalde gebieden is verboden.
Grote tassen of rugzakken mag je niet meenemen uit veiligheidsoverwegingen.

auschwitz birkenau

Auschwitz II-Birkenau is een plaats van onuitsprekelijke tragedie en menselijk lijden, maar ook een plaats van herinnering en lering. Het bezoeken van deze plaats is een diep ontroerende en soms verontrustende ervaring, maar het is ook een belangrijke manier om de slachtoffers van de Holocaust te herdenken en om te leren van de gruwelen van het verleden.